آیه ی موهم صدور گناه از حضرت لوط (علیه السلام) و پاسخ آنها
«وَ جَاءَهُ قَوْمُهُ یُهْرَعُونَ إِلَیْهِ وَ مِنْ قَبْلُ کَانُوا
یَعْمَلُونَ السَّیِّئَاتِ قَالَ یَا قَوْمِ هؤُلاَءِ بَنَاتِی هُنَّ
أَطْهَرُ لَکُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لاَ تُخْزُونِ فِی ضَیْفِی أَ
لَیْسَ مِنْکُمْ رَجُلٌ رَشِیدٌ» (1).
«هنگامی که فرشتگان به صورت جوانان زیبا به خانه لوط وارد شدند، قوم لوط
آگاه شده و به قصد عمل زشتی که در آن سابقه داشتند به سرعت به خانه او وارد
شدند. لوط به آنها گفت: این دختران من برای شما پاکیزه تر و نیکوترند، از
خدا بترسید و مرا نزد مهمانان به عمل زشت خود خوار و سرشکسته نکنید، آیا در
میان شما یک مرد خیرخواه رشید خداپرست نیست؟»
پس از آنکه میهمانان حضرت لوط که همان فرشتگان الهی بودند وارد خانه حضرت
لوط شدند تا او را از قومش نجات دهند، قوم لوط پس از آگاهی از ورود
مهمانان، سراسیمه خود را به جهت عمل قبیح و زشت به خانه لوط رساندند. حضرت
لوط ناگزیر تقوا و پرهیزکاری را به آنان یادآور شد و از آنان خواست تا از
کردار ناشایست خود بپرهیزند و از فسق و فحشا دوری کنند و دست از اعمال زشت
خود بشویند. ولی این قوم به پند و اندرز لوط گوش ندادند و دعوت وی را
نپذیرفتند. آنگاه حضرت لوط آنان را به پیروی از قانون طبیعت و سنت خلقت و
رابطه با همسرانشان که خدا برایشان حلال نموده راهنمایی و ترغیب کرد، که
این هم در گوش آنان اثر نکرد. لوط دختران خود را به همسری قوم عرضه نمود به
او گفتند: ای لوط تو می دانی ما احتیاجی به دختران تو و میلی به زنان خویش
نداریم و خود بهتر می دانی که ما برای چه کاری به منزل تو آمده ایم.
پرسش اینجاست: چرا حضرت لوط (علیه السلام) برای دفع شرّ قوم خود، به آنان
پیشنهاد دختران خود را داد؟ حضرت لوط (علیه السلام) پیشنهاد چه فعلی را
داد؟ اگر امر پیشنهادی ازدواج بوده چرا حضرت دختران خود را به نکاح قومی
مفسد و فاسق و فاجر درآورد؟
جواب:
فعل پیشنهادی حضرت لوط (علیه السلام) به قوم و به طور قطع نکاح با دختران
خودش بوده و تصمیم ایشان این بود که آنان را از فحشا باز دارد و منظورشان
را از راه حلال تأمین کند، از طریقی که گناهی بر آن مترتب نشود و دلیل آن
هم جمله «هُنَّ أَطْهَرُ لَکُمْ» است و حاشا بر مقام یک پیامبر خدا که
پیشنهاد عمل زشتی را با دخترانش بدهد.
برخی از مفسران معتقدند: مراد از این که گفت: «هَؤُلاءِ بَنَاتی» این
دختران من در اختیار شمایند؛ شاید اشاره به همه دختران و زنان قوم باشد،
چون یک پیغمبر، پدر همه امت خویش است و زنان آن امت دختران او هستند، هم
چنان که مردان آن امت پسران او هستند و لوط می خواست به مردم بفهماند که
دفع شهوت به وسیله جنس زن و به طریق نکاح، که خود طریقه ای فطری است، برای
شما بهتر و پاک تر است از این که به وسیله مردان و از طریق فحشا صورت بگیرد
(2).
سؤال دیگری که در این جا مطرح می شود این است که: آیا ازدواج دختران با
ایمان لوط با کفار بی ایمان جایز بود که حضرت لوط (علیه السلام) به آنها
چنین پیشنهادی را کرد؟
جواب:
در پاسخ چنین می توان گفت: در آیین لوط- مانند آغاز اسلام- تحریم چنین
ازدواجی وجود نداشت، برای همین پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) دختر
خود «زینب» را به ازدواج «اَبی العاص» قبل از آنکه اسلام را بپذیرد،
درآورد، ولی بعد جواز این حکم نسخ گردید و مسلمانان مأمور شدند دختران خود
را به کافر ندهند.
پاسخ دیگر اینکه، منظور حضرت لوط (علیه السلام) از این پیشنهاد، ازدواج
مشروط بود (مشروط به ایمان)؛ یعنی اینها دختران حق هستند، ایمان آورید، تا
آنها را به ازدواج شما درآورم (3).
پی نوشت ها :
1. هود (11)، آیه 78.
2. مجمع البیان، ج5، ص 184.
3. تفسیر نمونه، ج9، ص 321؛ المیزان، ج18، ص 520-515.
منبع مقاله :
معرفت، محمد هادی؛ (1389)، تنزیه انبیاء (از آدم تا خاتم)، قم: انتشارات ائمه(ع)، چاپ دوم
دین، نتیجه نخستین کوشش اندیشه بشر برای رسیدن به نوعی امنیت در جهان است.